NUSRET MAYIN GEMİSİ VE 18 MART ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ


 

 

 

Asıl ismi Nusrat olan ama ilk zamanlarda Nusret adıyla anılan gemi 1911 yılında Almanya'nın Kiel şehrinde kızağa çekildi ve 1913 yılında Osmanlı Donanması'na katıldı. Nusret Mayın Gemisi, Çanakkale Deniz Savaşı’nda tesis ettiği mayın hatları ile 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferinin kazanılmasında büyük rol oynamıştır.

Müttefik Donanmanın Çanakkale Boğazı’ndan girmesi neticesi 11’nci hat olarak yeni bir mayın hattının tesis edilmesine gerek duyuldu. 7 Mart'ı 8 Mart'a bağlayan gece Nusret Mayın Gemisi Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey ve Müstahkem Mevkii Mayın Grup Komutanı Yüzbaşı Hafız Nazmi (Akpınar) Bey komutasında düşman gemilerinin projektörlerine aldırmadan Erenköy Koyu  önlerinde Karanlık Limana, yüzer metre aralıklarla 26 mayın dökerek, 11’nci hat olarak, daha önce tesis edilen diğer 10 hattan farklı şekilde, sahile paralel yeni bir mayın hattı tesis etmiştir.

Yüzbaşı Hakkı Bey

Ertesi günlerde İngilizler deniz ve hava keşifleri yapmış ama bu mayınları bulamamışlardır.

18 Mart 1915 sabahı saat 10.00’dan itibaren Müttefik Donanması, Boğaz’ı zorlamaya başlamıştır. Düşman gemilerinin bombardımanına karşılık veren Türk bataryalarından açılan ateş sonucu manevra yapma ihtiyacını hisseden İngiliz ve Fransız Donanmalarına ait gemiler Nusret Mayın Gemisi'nin dökmüş olduğu mayınlara çarpmış, İngiliz Donanmasına ait HMS Irresistible ve HMS Ocean ile Fransız Donanmasından Bouvet Zırhlıları aldıkları yara nedeniyle batmıştır. Bununla birlikte, Müttefik Donanmaya ait Gaulois, Suffren, Inflexible Zırhlıları ağır hasar almış; birçok zırhlı da Kıyı Bataryalarımızın ateşi nedeniyle çeşitli yaralar almıştır.

Nusret'in döşediği mayınlar 18 Mart 1915'te Çanakkale harekâtının kaderini değiştirmiş ve ona dünyanın en ünlü mayın gemisi unvanını kazandırmıştır.

18 Mart Çanakkale Deniz Savaşı sonucunda Çanakkale Boğazı’nı denizden geçemeyen İngiliz ve Fransızlar, 25 Nisan 1915 tarihinde karaya asker çıkartarak, 09 Ocak 1916 tarihine kadar sürecek olan kara harekâtını başlatmışlardır.

16 Aralık 1957’de hizmet dışına ayrılmıştır.

Gemi 1962'de özel kişilerce satın alınmış, Kaptan Nusret adıyla kuru yük gemisi olarak hizmet vermiştir.


1990 yılında Mersin açıklarında alabora olmuştur.

1999 yılında bir grup gönüllü tarafından su yüzüne çıkarıldı.


2003 yılında Tarsus Belediyesi tarafından, Çanakkale Savaşları ile ilgili heykellerin de yer aldığı bir çevre düzenlemesi ile anıt haline getirilmiştir.


Nusret Mayın Gemisi’nin birebir sac modeli, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 1982 yılında Çanakkale’deki “Çimenlik Kalesi”nde inşa edilmiştir. Bu model halen müze olarak kullanılmaktadır.


NUSRET MAYIN GEMİSİ HAKKINDA SÖYLENENLER

İngiliz Generali Oglander'in "Çanakkale-Gelibolu Askeri Harekatı" (Military Operations Gallipoli, Official History of the Great War)adlı eserinin 1. cildinden:

"Pek uygun başlamış olan gün bu meçhul mayın hattının olağanüstü ve ortalığı kırıp geçiren başarısı yüzünden, tam bir başarısızlıkla sona erdi. Bu yirmi mayının seferin talihi üzerindeki etkisi ölçülemez."


Sir Ccolyen Corbet'in, "Deniz Harekatı" adlı eserinin ikinci cildinden:

"Felaketlerin hakiki sebebi keşif ve tayin olununcaya kadar çok geçmedi. Gerçek şu idi ki, 8 Mart gecesinde Türkler, haberimiz olmadan Erenköy Koyu'na paralel olarak 20 mayın dökmüşler ve keşif gemilerimiz, aramaları esnasında bunlara rastlamamışlardı. Türkler bu mayınları özel amaçla manevra sahamıza koymuşlar, gösterdiğimiz bütün ihtiyata rağmen baş döndürücü bir zafer kazanmışlardır."


Winston Churchill 1930'da "Revue de Paris" dergisinde olayı şöyle yorumlamıştır:

"Birinci Dünya Harbi'nde bu kadar insanın ölmesine, harbin ağır masraflara mal olmasına, denizlerde onca ticaret ve savaş gemisinin batmasına başlıca neden, Türkler tarafından o gece atılan o incecik çelik halat ucunda sallanan yirmi demir kaptır.

____________________________________________________________________________


PLANI


FLAMASI


İSİM LEVHASI


DÜMEN DOLABI


MAKİNE TELGRAFI



Yorum Yaz